Από τις παληότερες εποχές μέχρι και τις μέρες μας, η πίστη των ανθρώπων της Ζούρτσας δημιούργησε μέσα στα όρια του χωριού μας αλλά και σε απομακρυσμένες περιοχές γύρω, εκεί που οι Ζουρτσάνοι είχαν χτήματα, πολλά εξωκκλήσια αφιερωμένα στους Αγίους και τους μάρτυρες της πίστεώς μας. Πολλοί Ζουρτσάνοι για να εκπληρώσουν κάποιο τάμα ή για να εκδηλώσουν τη λατρεία τους προς τους Αγίους της Εκκλησίας μας και να δείξουν το σεβασμό τους, δεν δίστασαν παρά τη φτώχεια τους πολλές φορές, να στερηθούν ακόμα και το καθημερινό τους ψωμί, για να τους περισέψουν λίγα χρήματα για να χτίσουν με το υστέρημά τους πολλά γραφικά ξωκκλήσια που βρίσκονται σήμερα διάσπαρτα μέσα και γύρω από το χωριό μας.

Κοντινά ή απομακρυσμένα αυτά τα εκκλησάκια, προσφέρουν ολοχρονίς μιά ευκαιρία στους συγχωριανούς μας, που τα βρίσκουν καθημερινά μπροστά τους, για να κάνουν ένα σταυρό και να πάρουν κουράγιο στον αγώνα της ζωής που ήταν δύσκολος ιδίως στα παληότερα χρόνια.

Δεν διεκδικούν τα εκκλησάκια αυτά αρχιτεκτονικές περγαμηνές. Χτιζόσαντε απλά και απέριττα, όπως απλή, άδολη και ταπεινή ήταν και η πίστη των δημιουργών τους. Δεν τα στόλιζαν ποτέ φανταχτερές αγιογραφίες και ο λατρευτικός τους εξοπλισμός ήταν φτωχός έως καί ανύπαρκτος. Πεντακάθαρα όμως και περιποιημένα, έδειχναν την αγάπη και την προσφορά των ανθρώπων που τα φρόντιζαν και παρότρυναν με τη λιτότητά τους για ένα τρόπο ζωής απλής, απαλλαγμένης από τη ματαιότητα των εγκοσμίων. Ανοίγεις την πόρτα τους και νοιώθεις μέσα σου τη γαλήνη του ουρανού να σε πλημμυρίζει.

Μια προσπάθεια για να τα απαριθμήσει κανείς μπορεί να είναι ελλειπής γιατί πολλά από αυτά μπορεί να ξεφύγουν από τη μνήμη μας. Έτσι πρόχειρα όπως μου έρχονται στο νου μπορεί να ξεπερνούν τα τριάντα. Το όνομα της Παναγίας μας και οι μεγάλοι Άγιοι και μάρτυρες της εκκλησίας μας τιμούνται και λατρεύονται στα μικρά και ταπεινά αυτά εκκλησάκια.

Ο τόπος γύρω τους είναι συνήθως ολοχρονίς σιωπηλός και απόκοσμος. Τις μέρες όμως που τα εκκλησάκια αυτά γιορτάζουν τη μνήμη των Αγίων στους οποίους είναι αφιερωμένα, ο τόπος γύρω αλλάζει όψη και γεμίζουν από ζωή. Από τη Ζούρτσα και τους γύρω οικισμούς φθάνουν με κάθε τρόπο, παληότερα με τα γαϊδουράκια ή πεζή, σήμερα με παντός είδους τροχοφόρα, πολλοί προσκυνητές κουβαλώντας τα απαραίτητα για να περάσουν μια όμορφη μέρα στην εξοχή. Γιατί μετά τη Θεία Λειτουργία ακολουθούσε το καθιερωμένο πανηγύρι με φαγητό, γλέντι και χορούς.

Οι προσκυνηματικές αυτές εκδρομές έκρυβαν μέσα τους την κοπιώδη προσπάθεια ορισμένων συμπατριωτών μας, των Επιτρόπων του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου, που είχαν την ευθύνη να γίνουν όλα τα απαραίτητα για να τελεσθεί σωστά η Θεία Λειτουργία, να ευπρεπισθεί το ναΐδριο και να εξασφαλισθεί η κατάνυξη και η τάξη. Πολλές οι φροντίδες που ήσαν απαραίτητες. Τα ξωκκλήσια αυτά δεν  είχαν την πολυτέλεια να έχουν τον απαραίτητο λειτουργικό εξοπλισμό για την τέλεση της Θείας λατρείας. Τις περισσότερες φορές, πέρα από λίγες φορητές εικόνες που κρεμόσαντε στους τοίχους τους, δεν υπήρχε τίποτε άλλο. Έπρεπε την ημέρα της γιορτής να μεταφερθούν εκεί όλα τα χρειώδει και τα απαραίτητα ιερά σκεύη από τον καθεδρικό μας Ναό του Αγίου Νικολάου και να προετοιμασθεί κατάλληλα το εκκλησάκι για να δεχθεί τους προσκυνητές.

Τη φροντίδα αυτή την επωμιζόταν ο ιερέας και το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο, οι Επίτροποι, του καθεδρικού μας Ναού. Η προσφορά των ανθρώπων αυτών ήταν και είναι σημαντική. Πέρα από το χρόνο που διαθέτουν για την εκτέλεση των καθηκόντων τους στο Ναό του Aγιο-Νικόλα και τη συμπαράστασή τους στο έργο του εκάστοτε ιερέα μας, διαθέτουν πολύ χρόνο και κόπο και καταβάλουν πολλές προσπάθειες να συντηρούν και να νοιάζονται όλα αυτά τα ξωκκλήσια τα οποία χρειάζονται συνεχή φροντίδα έτσι όπως είναι εκτεθειμένα στο ύπαιθρο.

Η προσφορά τους είναι ακόμη πιό μεγάλη αν ληφθεί υπ’ όψιν ότι οι περισσότεροι από τους Επιτρόπους του Ναού μας προσέφεραν και προσφέρουν συνεχώς οι ίδιοι σχεδόν για πολλά χρόνια και για πολλές θητείες τις υπηρεσίες τους αφιλοκερδώς και εθελοντικά.

Η Ζούρτσα είχε την τύχη να έχει από παληά μέχρι σήμερα καλούς και ευσεβείς κληρικούς που με το παράδειγμά τους κρατούν ψηλά το θρησκευτικό συναίσθημα των συμπατριωτών μας. Είχαν όμως και αυτοί την τύχη να τους συμπαραστέκονται στα καθήκοντά τους και να τους βοηθούν άξιοι και πρόθυμοι συμπατριώτες μας που αποτελούσαν τα κατά καιρούς Εκκλησιαστικά Συμβούλια.

Σε όλους αυτούς όλοι μας έχουμε χρέος να πούμε ένα «ευχαριστώ» για την αθόρυβη, ανιδιοτελή και ουσιαστική προσφορά τους στον τόπο μας.

Βασίλης Γ. Παπακυριακόπουλος