|
Ο λόγος αυτός του Γέρου του Μοριά είναι ένα
μνημείο φιλολογίας που έπρεπε να διαβάζεται στα σχολεία μας σαν ευαγγέλιο.
Διότι παρουσιάζει το μεγαλείο της Ελληνικής Φυλής και την Aχίλλειο πτέρνα
αυτής. Ο λόγος αυτός, καταγραμμένος από τον Γυμνασιάρχη Γ. Γεννάδιο,
περάστηκε στο έντυπο της εποχής «Αιώνα» στις 13 Νοεμβρίου 1838.
Αποσπάσματα του λόγου αυτού αξίζει να περιληφθούν στην εφημερίδα του
χωριού μας.
«Παιδιά μου! Εις
τον τόπο τούτο, όπου εγώ πατώ σήμερα, επατούσαν και εδημιουργούσαν τον
παλαιό καιρό άνδρες σοφοί και άνδρες με τους οποίους δεν είμαι άξιος να
συγκριθώ και ούτε να φθάσω τα ίχνη των. Εγώ επιθυμούσα να σας δώ παιδιά
μου, εις την μεγάλη δόξα των προπατόρων μας και έρχομαι να σας ειπώ, όσα
εις τον καιρό του αγώνος μας, και προ αυτού και ύστερα απ’ αυτόν, ο ίδιος
επαρατήρησα και απ’ αυτά να κάνουμε συμπερασμούς και δια την μέλλουσα
ευτυχία σας, μολονότι ο Θεός ηξεύρει τα μέλλοντα. Και δια τους παλαιούς
Έλληνας, οποίας γνώσεις είχα και ποία δόξα και τιμήν έχαιραν κοντά εις τα
άλλα έθνη του καιρού των, οποίους ήρωας στρατηγούς, πολιτικούς
είχαν δια τούτο σας λέγουν καθ’ ημέραν οι δάσκαλοί σας. Εγώ δεν είμαι
αρκετός. Σας λέγω μόνον, πως ήταν σοφοί και από εδώ επήραν και
εδανείσθησαν τα άλλα έθνη την σοφία των...
Οι παλαιοί Έλληνες, οι πρόγονοί μας, έπεσαν εις
την διχόνοια και ετρώγονταν μεταξύ των και έτσι έλαβαν καιρό πρώτα οι
Ρωμαίοι, έπειτα άλλοι βάρβαροι και τους υπόταξαν. Ύστερα ήλθαν και οι
Μουσουλμάνοι και έκαμαν ό,τι μπορούσαν για να αλλάξει ο λαός την πίστη
του. Έκοψαν γλώσσες εις πολλούς ανθρώπους, αλλ’ εστάθη αδύνατο να το
κατορθώσουν. Τον ένα έκοπταν ο άλλος το σταυρό του έκαμε. Σαν είδε τούτο
ο Σουλτάνος, διόρισε έναν Βιτσερέ (αντιβασιλέα) έναν Πατριάρχη και τους
έδωσε την εξουσία της Εκκλησίας.
Όταν αποφασίσαμε να κάμουμε την επανάσταση δεν
εσυλλογιστήκαμε, ούτε πόσοι είμεθα, πως δεν έχουμε άρματα ούτε ότι οι
Τούρκοι εβαστούσαν τα κάστρα και τις πόλεις. Ως μία βροχή έπεσε εις όλους
μας η επιθυμία της ελευθερίας μας και όλοι και οι κληρικοί και οι
προεστοί και οι καπεταναίοι και οι πεπαιδευμένοι και οι έμποροι, μικροί
και μεγάλοι, όλοι συμφωνήσαμε εις αυτό το σκοπό και εκάμαμε την
επανάσταση.
Εις τον πρώτο χρόνο της επανάστασης είχαμε
μεγάλη ομόνοια και όλοι ετρέχαμε σύμφωνοι... και εάν αυτή η ομόνοια
εβαστούσε ακόμη δύο χρόνους, ηθέλαμε κυριεύσει και την Θεσσαλία και την
Μακεδονία και ίσως εφθάναμεν και έως την Κωνσταντινούπολη. Τόσον
τρομάξαμε τους Τούρκους όπου άκουγαν Έλληνα και έφευγαν χίλια μίλια
μακριά. Εκατόν Έλληνες έβαξαν πέντε χιλιάδες εμπρός και ένα καράβι μία
αρμάδα. Αλλά δεν εβάσταξεν... Αλλ’ επειδή είμεθα εις τέτοια κατάσταση εξ
αιτίας της ΔΙΧΟΝOΙΑΣ μας έπεσε η Τουρκιά επάνω μας και κοντέψαμε να
χαθούμε και εις τους στερνούς επτά χρόνους δεν κατορθώσαμε μεγάλα
πράγματα.
Πρέπει να φυλάξετε την πίστη σας και να την
στερεώσετε, διότι όταν επιάσαμε τα άρμαια, είπαμε πρώτα υπέρ πίστεως ως
και έπειτα υπέρ Πατρίδος...
Εμάς, μη μας τηράτε πλέον, το έργο μας και ο
καιρός μας επέρασε... Εις εσάς μένει να ιάσετε και να στολίσετε τον τόπο
όπου εμείς ελευθερώσαμε και, δια να γίνει τούτο πρέπει να έχετε ως
θεμέλιο της πολιτείας, την ΟΜΟΝΟΙΑ την ΘΡΗΣΚΕΙΑ, την ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ
ΠΑΤΡΙΔΟΣ και την φρόνιμον ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ».
Τα παραπάνω
αποσπάσματα από την ομιλία του Κολοκοτρώνη στη Πνύκα ―η οποία έγινε σε
πλήθος μαθητών Γυμνασίων και πολιτών― θα πρέπει, περισσότερο από κάθε
άλλη φορά, να προβληματίσουν όλους και κυρίως την Πολιτεία που έχει και
την ευθύνη.
Γιώργος Αν. Νίκας
|
