|
Με
αφορμή το άρθρο του εκλεκτού και τόσο αγαπητού στη Ζούρτσα, για τις απόψεις
και την προσφορά του, κ. Αθανασίου Κων. Δαΐκου, μηχανικού, με θέμα: «Ας
ήτανε να φτιάχναμε ξανά την Τρανηβρύση...», άρθρο που δημοσιεύθηκε στο
αριθμ. 72/2001 φύλλο της εφημερίδας του Συλλόγου Ζουρτσάνων «η Ζούρτσα»,
θα ήθελα να διατυπώσω μερικές σκέψεις-προτάσεις, που αναφέρονται στην
ανάδειξη και αξιοποίηση της Τρανηβρύσης και της περιοχής της στο χωριό
μας, τη Νέα Φιγαλεία.
Κατ’ αρχή το έργο της Τρανηβρύσης, λόγω της
φύσης του, πρέπει να ενταχθεί σ’ ένα ευρύτερο πρόγραμμα του Δήμου
Φιγαλείας, έργων αξιοποίησης του υδάτινου πλούτου, που χαρίζουν
πλουσιοπάροχα στο χωριό μς μια σειρά πηγών και παρόλα αυτά η Ζούρτσα
αντιμετωπίζει, κυρίως το καλοκαίρι, σοβαρό πρόβλημα νερού.
Ακόμη κι όταν ολοκληρωθεί το έργο ύδρευσης του χωριού
μας, με την κρατική δαπάνη εκατοντάδων εκατομμυρίων που βρίσκεται σε
εξέλιξη, το πρόβλημα θα παραμένει οξύ, μέχρις ότου αντιμετωπισθεί
ταυτόχρονα και υπεύθυνα τόσο η ύδρευση όσο και η άδρευση. Οι κάτοικοι,
γεωργοί και κτηνοτρόφοι κατά κύριο επάγγελμα, χρειάζονται νερό να πιουν,
να καλύψουν τις αυξημένες ανάγκες του σπιτιού, να ποτίσουν τα ζώα τους
και να καλλιεργήσουν μικρή ή μεγάλη έκταση γης, ανάλογα με τις ανάγκες
τους. Και το νερό που έχει το χωριό φτάνει και περισσεύει.
Αρκεί να κατανεμηθεί ορθολογικά από το Δήμο και
ύστερα από επιστημονική μελέτη από την αρμόδια υπηρεσία του Νόμου ή της
Περιφέρειας.
Όλοι μας γνωρίζουμε ότι στη Ζούρτσα έχουμε
πολλές πηγές, αστείρευτες χειμώνα-καλοκαίρι, με άφθονο νερό, ζηλευτό
προνόμιο του χωριού μας στην ευρύτερη περιοχή κι όμως έρχονται εποχές που
δεν μας φθάνει, είτε γιατί το σπαταλάμε άσκοπα και αλόγιστα, ή γιατί το
αφήνουμε να τρέχει ανεκμετάλλευτο στου δρόμους και τα ποτάμια κι από ’κει
να χύνεται στη θάλασσα.
Εξ άλλου, παραδοσιακές πρακτικές, που αναβιώνουν
ακόμη στις μέρες μας και αξιώνουν αποκλειστική εκμετάλλευση πηγών από
μερίδα συμπολιτών μας, με τη δικαιολογία ότι «... έτσι το βρήκαμε απ’ τα
παλιά» η κατάχρηση δικαιωμάτων ατόμων σε βάρος των άλλων, αποτελούν
φαινόμενα αντικοινωνικής συμπεριφοράς που πρέπει άμεσα να εκλείψουν, με
τη σύμπραξη, την πειθώ και κυρίως με το παράδειγμα όλων μας.
Ας μην ξεχνάμε ότι η αρμονική συνύπαρξη των
ατόμων σε μια οργανωμένη κοινωνία προϋποθέτει θέσπιση και τήρηση κονόνων,
με σαφή οριοθέτηση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.
Για το θέμα αυτό ο Δήμος μας οφείλει να εντάξει
στο πρόγραμμα του την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση του υδάτινου πλούτου της
περιοχής ευθύνης του, γιατί ανάλογο πρόβλημα αντιμετωπίζουν και τα άλλα
δημοτικά διαμερίσματα, αξιώνοντας την αρωγή της Πολιτείας και όλων των
αρμοδίων φορέων για την ιεράρχηση, τη μελέτη, τη χρηματοδότηση και την
εκτέλεση των αναγκαίων έργων. Κι όταν τα έργα ολοκληρωθούν, να προχωρήσει
στο σχεδιασμό λογικής εκμετάλλευσης του νερού, με σεβασμό στο φυσικό και
κοινωνικό περιβάλλον.
Μια τόσο φιλόδοξη προσπάθεια του Δήμου, όταν
ξεκινήσει, οφείλουμε να συνδράμουμε όλοι μας, άτομα και φορείς, αν
ενδιαφερόμαστε ειλικρινά για την προκοπή του χωριού και την προοπτική του
Δήμου μας.
Πάντως, για το καίριο αυτό πρόβλημα του νερού
στο χωριό καθώς και για άλλα ζητήματα: (κοινωνικά, οικονομικά,
πολιτιστικά κ.α.), εξαιρετικού ενδιαφέροντος, που απασχολούν έντονα τους
κατοίκους. πολλά θα είχε να εισφέρει και ο Σύλλογος Ζουρτάνων, αν άρχιζε
άμεσα, μέσω της εφημερίδας ένα διαρκή και συστηματικό διάλογο, με μια
ιεράρχηση των προβλημάτων.
Είναι, καθώς γνωρίζουμε, πολλοί (ειδικοί
επιστήμονες και απλοί ανήσυχοι πολίτες) που γνωρίζουν πολλά και θα
προθυμοποιηθούν, πιστεύουμε, να καταθέσουν τις γνώσεις και τις εμπειρίες
τους.
Μπορεί να μεθοδευτεί έτσι, ώστε μέρος από τις
στήλες της εφημερίδας να μετατραπούν μόνιμα σ’ ένα ανοιχτό βήμα γόνιμου
διαλόγου.
Στα πλαίσια του ευρύτερου προγραμματισμού, που
ήδη αναφερθήκαμε, η φιλόδοξη πρόταση κατασκευής και ανάδειξης της
Τρανηβρύσης στην προπολεμική της μορφή, με την καμάρα και τα δώδεκα
σωληνάρια, όπως περιγράφεται στο εν λόγω άρθρο, θα εκπληρώσει, νομίζουμε,
διπλό στόχο: Το σεβασμό και τη συνέχεια στην παράδοση αλλά και τη
δημιουργία προυποθέσεων αξιοποίησης της πηγής για κοινωνικούς,
τουριστικούς και ευρύτερα οικονομικούς λόγους.
Φυσικά, κι όταν γίνει το έργο, θα ’ταν ουτοπικό
να περιμέναμε πως θα αναβιώσουν παλιά έθιμα που συνδέονται στο παρελθόν
με τη βρύση, αφού είναι ξεπερασμένα από τη ζωή και την πραγματικότητα.
Έτσι για παράδειγμα, τα σημερινά κορίτσια του
χωριού δεν θα πάρουν τα βαρέλια στον ώμο και τα ξύλινα κανάτια στα χέρια
να πάνε στη βρύση για νερό, αφού το θείο αυτο δώρο τρέχει, ευτυχώς πια
για όλους στο σπίτι τους και τα βαρέλια και τα κανάτια, ως εκ τούτου,
έχουν καταστραφεί.
Ούτε η πεθερά στις μέρες μας θα αποτολμήσει να
οδηγήσει τη νύφη της στη βρύση για να την ποτίσει με υποτακτικό τρόπο
νερό. Ούτε ο νέος μας θα τραγουδήσει πειραχτικά «... Στης βρύσης τον
ανήφορο του κερατά η κοπέλα...» για να προσελκύσει το ενδιαφέρον της
καλής του και πολλά άλλα, γιατί αλλάξανε οι καιροί και οι συνθήκες ζωής
είναι διαφορετικές.
Ωστόσο, η Τρανηβρύση θα αποτελεί το συνδετικό
κρίκο που θα συνδέει το παρελθόν με το παρόν και θα επηρεάζει
αποφασιστικά το μέλλον.
Μετά την κατασκευή, καθώς λέγεται, του
περιφερειακού δρόμου: (Ρέτζου, Τρανηβρύση, Μοναστήρι, Αη Λια, Ρέτζου), η
Τρανηβρύση θα βρίσκεται σε κομβικό σημείο και μετά τη νέα της, ελκυστική
πιστεύουμε μορφή που με την ανάπλασή της θα πάρει, θα προσελκύει όλους
―ντόπιους και ξένους― κοντά της.
Σε μια καλοφτιαγμένη και καλόγουστη βρύση, έστω
κι αν δεν λειτουργούν ολοχρονίς και τα δώδεκα σουληνάρια από τυχόν
έλλειψη νερού, θα σταματήσει κάθε περαστικός να πιει νερό και να
ξαποστάσει, αρκεί φυσικά ο περιβάλλων χώρος να ’ναι καθαρός και
φιλόξενος.
Στα πέτρινα παγκάκια που θα την συνοδεύουν,
κάτω από την ίσκιο των δένδρων θα καθήσουν οι ηλικιωμένοι να
ξεκουραστούν, να πιουν νερό να δροσιστούν και να φέρουν στη μνήμη τους,
συζητώντας με τους συνομηλίκους, παιδικά τους βιώματα συνδεόμενα και με
τη βρύση.
Τα παιδιά της γειτονιάς, ξαναμμένα και
καταϊδρωμένα από το παιχνίδι και το τρέξιμο, θα προστρέξουν στη βρύση να
σβήσουν τη δίψα τους και ν’ ακούσουν από τους γεροντότερους για τα παληά.
Και το τρεχούμενο νερό, καθαρό και γάργαρο,
μπορεί και πρέπει να αξιοποιείται με αυστηρό προγραμματισμό από το Δήμο
παραγωγικά, τόσο για την ύδρευση και άρδευση όσο και για άλλες
δραστηριότητες των κατοίκων, συμβάλλοντας έτσι στην αύξηση του
εισοδήματος τους. Μάλιστα, αυτό θα αποτελέσει κι ένα κίνητρο, κυρίως για
τους γείτονες ν’ αγαπούν και φροντίζουν τη βρύση, σαν κάτι το δικό τους.
Αλλά και το ομώνυμο ρέμα, που υποδέχεται τα
νερά της Τρανηβρύσης και μάλιστα το τμήμα του από τον πρίνο και την πηγή
μέχρι, τουλάχιστον, το νερόμυλο της Σπυρο-Πιπιλίνας πρέπει να ενταχθεί στα
πλαίσια ανάπλασης της πηγής γιατί αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της.
Στο ρέμα αυτό, που διασχίζει το χωριό,
συναντούσαμε άλλοτε ένα χώρο καθαρό με πλούσια βλάστηση, γραφικό
καταράχτη, άλλες πηγές με γάργαρα και καθαρά νερά, ανεξιχνίαστες σπηλιές
που μέσα φώλευαν άγρια ζώα, βαθύσκιωτα πλατάνια, καρυδιές, λεύκες άλλα
δένδρα και θάμνους που φιλοξενούσαν στις φυλλωσιές τους ποικιλώνυμα
αγριοπούλια που συνέθεταν θεσπέσιες μελωδίες. Συναντούσαμε ακόμη το
νερόμυλο της Σπύραίνας που, όσο λειτουργούσε, έσφυζε από ζωή.
Δίπλα στο νερόμυλο, προς το ρέμα είχε
διαμορφωθεί από τη γειτονιά ένα οργανωμένο υπαίθριο πλυσταριό και οι
γυναίκες, κάθε ηλικίας, με μια άτυπη σειρά έπλεναν και λεύκαιναν τα ρούχα
χρησιμοποιώντας τα γάργαρα νερά που κυλούσαν στο ρέμα, ενώ εύρισκαν την
ευκαιρία και σχολίαζαν τα νέα του χωριού. Την ύπαρξη του νερόμυλου
μαρτυρούν σήμερα τα ερείπια του, που βρίσκονται κοντά στο γεφύρι στα
Καραχαλιέικα.
Σήμερα, το ρέμα αυτό έχει μετατραπεί σ’ έναν απέραντο
σκουπιδότοπο και χώρο εκβολής λυμάτων, δηλαδή μια απαράδεκτη και
επικίνδυνη εστία μόλυνσης του χωριού, με ευθύνη κυρίως των περιοίκων αλλά
και με την ανοχή όλων των αρμόδιων φορέων.
Για την ανάπλαση της Τρανηβρύσης και του γύρω
χώρου θα χρειαστεί να γίνουν έργα στην πηγή, όπως: διαμόρφωση,
πλακόστρωση και δενδροφύτευση του χώρου, κατασκευή της καμάρας με τα
σουληνάρια, κατασκευή πέτρινων πάγκων και τραπεζιών και άλλα καθώς και
έργα ανάπλασης του γύρω, ευρύτερου χώρου, όπως: ο πρίνος και ο γύρω χώρος
από την πηγή να καθαριστούν, να απομακρυνθούν όλες οι κακόγουστες
κατασκευές του παρελθόντος, να γίνει γενική καθαριότητα του ρέματος και
να απαγορευτεί η ρίψη σκουπιδιών, να απομακρυνθούν οι αποχετεύσεις, να
αποκαλυφθούν οι πηγές στο ρέμα και να αναδειχθούν ο καταρράχτης καθώς και
ο νερόμυλος με τη συνεργασία των ιδιοκτητών.
Στη μια ή την άλλη όχθη του ρέματος να
δημιουργηθεί, ύστερα από συνεννόηση με τους ιδιοκτήτες, πεζόδρομος που θα
διευκολύνει το πέρασμα όσων θα επιθυμούσαν να περπατήσουν το μικρό
φαράγγι και να ζήσουν από κοντά τη Φύση με τις χάρες της.
Βεβαίως, για ένα τόσο φιλόδοξο έργο οφείλουμε
να συνδράμουμε όλοι: Ο Δήμος, οι κάτοικοι του χωριού, ο πολιτιστικός
Σύλλογος και οι άλλοι φορείς, ο Σύλλογος της Αθήνας, η Νομαρχία με τις
υπηρεσίες της και άλλοι.
Μετά την Τρανηβρύση είναι και οι άλλες πηγές
του χωριού: (Ρέτζου, Άνω και Κάτω Μπούρα, Πάνω και Κάτω Βρύση, Καμάρι,
Τσίγκα, Ξερόβρυση κ.ά.), που περιμένουν καρτερικά και οφείλουμε να
αξιοποιήσουμε κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο το νερό τους για τις ανάγκες
των κατοίκων και παράλληλα να τις αναδείξουμε, με παραδοσιακές
κατασκευές, σε τουριστικά αξιοθέατα.
Προχωρώντας τη σκέψη μας παραπέρα θα λέγαμε ότι
η Ζούρτσα, με την περίοπτη γεωγραφική της θέση, τις πολλές πηγές και την
πλούσια βλάστηση, το γλυκό και υγιεινό της κλίμα, την πλούσια σε
ελαιόλαδο παραγωγή, αρίστης ποιότητας, τα αξιόλογα μνημεία της που
απλώνονται και κοσμούν την ευρύτερη περιοχή, έχει τις προϋποθέσεις να
αποκτήσει τουριστικό ενδιαφέρον και να προσελκύσει πολλούς επισκέπτες, αυξάνοντας
το ετήσιο εισόδημα των κατοίκων της.
Ίσως τότε δημιουργηθούν νέες συνθήκες ζωής, με
περισσότερες και καλύτερες ευκαιρίες εργασίας, εκλυστικές και για τους
νέους μας, για να μείνουν και ευδοκιμήσουν στον τόπο τους και
ελαχιστοποιηθεί έτσι η υπερβολική αστυφιλία που ερήμωσε το χωριό και
ολόκληρη την ελληνική επαρχία, γενικότερα.
Στον τομέα αυτό πρέπει να εργαστούμε όλοι μας,
τόσο για να αναδείξουμε και προβάλουμε τα ιδιαίτερα γνωρίσματα του χωριού
όσο και να εξασφαλίσουμε τις αναγκαίες προϋποθέσεις προσέλκυσης, και
διευκόλυνσης του τουρισμού.
Και κυρίως, να ευαισθητοποιηθούμε με θέματα
σεβασμού του περιβάλλοντος και καθαριότητας που τόσο υστερούμε, αδικώντας
έτσι τον εαυτό μας και τον τόπο.
Κλείνοντας με τις παραπάνω σκέψεις για την
Τρανηβρύση, θα ’λεγα ότι η ανάπλαση της, σε συνδυασμό με άλλα έργα,
σημαντικά και απαραίτητα, μπορεί να συμβάλουν στην πρόοδο του χωριού μας.
|
