|
ΕΙΧΕ ΠΟΛΕΜΗΣΕΙ και
άλλοτε η Ελλάδα απαντώσα στο προσκλητήριο της Ιστορίας με υψηλή
συνείδηση του χρέους. Ποτέ όμως δεν εδόθη στον αγώνα της τόσο ολόκληρη
και τόσο ενωμένη, όσον κατά τον πόλεμον αυτόν. Το «Ελληνικό Θαύμα»
ωφείλετο στη ψυχική αυτή ενότητα του Έθνους το οποίον εντός μιας ημέρας
έγινε κυριολεκτικά «έθνος εν πολέμω» και στην καθαρότητα των
συναισθημάτων, που συνείχον κατά τις μεγάλες εκείνες στιγμές. Το βασικό
χαρακτηριστικό της μετουσιώσεως αυτής ήταν ο απόλυτος συντονισμός των
μετόπισθεν – αυτού του άλλοτε αδρανούς όγκου των αμάχων – με τον παλμόν
της πρώτης γραμμής. Η σκέψη των, η καρδιά των και η δραστηριότητά των
ήταν αφιερωμένα χωρίς επίδειξη και στόμφο, στο άνθος της φυλής που
εμάχετο με εκπληκτική συνείδηση η οποία εξηγεί και την αντοχή, τον
ηρωϊσμό και την αυτοθυσία. Οι Έλληνες εμάχοντο με τη συναίσθηση ότι τους
ατενίζουν οι αιώνες.
Ο σύνδεσμος των
μετόπισθεν με την πρώτη γραμμή είναι οι τραυματίες. Αυτοί φέρουν μαζί
τους κάτι από τον αέρα των αλβανικών βουνών και την ατμόσφαιρα του
θρύλου. Οι πολίτες τους ατενίζουν με πραγματική ευλάβεια. Όταν τους
ρωτούν η φωνή τους προσλαμβάνει τόνο συγκινητικής τρυφερότητας. Και
αυτοί σεμνοί και απέριττοι κοκκινίζουν διότι αισθάνονται ότι αποτελούν
αντικείμενο πραγματικού θαυμασμού και αγάπης. Ένας αξιωματιός τραυματίας
διηγείτο ότι «τη μεγαλύτερη συγκίνηση της ζωής μου μου την έδωσαν με τα
πιο απλά μέσα οι γυναίκες της Ηπείρου. Είχαν μάθει ότι θα περνούσαν από
τα χωριά τους νοσοκομειακά αυτοκίνητα με τραυματίες και κατέβηκαν στο
δρόμο κρατώντας πίττες, πορτοκάλια, γλυκά, ρακί και δάφνες του βουνού.
Σταμάτησαν τ’ αυτοκίνητά μας και (χωρίς να εκφωνήσουν κανένα λόγο) μας
μοίρασαν τα καλά τους. Τα πρόσωπά τους ήταν λίγο ωχρά αλλά εύγλωτα. Να
είσθε ευλογημένοι - μας είπαν. Έχουμε και μεις παιδιά στον πόλεμο και
νοιώθουμε το πόνο σας».
Τα μετόπισθεν
υποβάλλονται μόνα των σε μία χαρακτηριστική πειθαρχία αλληλεγγύης.
Φροντίζουν να μη λησμονούν εκείνους που τους προασπίζουν και να μην
ασεβούν προς τη θυσία των. Σε πολλά μέρη της Βορείου Ελλάδος τα καφενεία
δεν χορηγούν πλέον παιγνιόχαρτα στους πελάτες. Αλλού έχουν καταργηθεί οι
οικογενειακές συναναστροφές που αποτελούσαν ευχάριστη ψυχαγωγία κατά τις
νύχτες του χειμώνα. Όταν οι άλλοι – Εκείνοι – μάχονται εμείς δεν πρέπει
να γλεντούμε. Αυτό δείχνει τον εκπληκτικό δεσμό μεταξύ των δύο τμημάτων
του Έθνους. Τα μετόπισθεν δεν έχουν άλλο θέμα συζητήσεως από τον πόλεμο.
Και διηγούνται διαρκώς επεισόδια που άκουσαν από φίλους και συγγενείς
τους. Ένας πατέρας κλήθηκε από την αρμόδια αρχή να δεχτεί τα
συγχαρητήρια για τον ηρωϊσμό του παιδιού του. Ο αρμόδιος του εξέθεσε τα
περιστατικά τα οποία επρόδιδαν πράγματι πρωτοφανή τόλμη και αδαφορία
προς τον κίνδυνο. Ο πατέρας δέχτηκε συγκινημένος τα συγχαρητήρια, αλλά
δεν κραστήθηκε. «Κάποιο λάθος θα κάνετε – είπε στον αρμόδιο. Ο Αντώνης
μου μέχρι που έφυγε δεν τολμούσε να βγεί μόνος στην αυλή τη νύχτα» Και
όμως, κανένα λάθος δεν συναίβαινε. Ο Αντώνης, όπως και χιλιάδες όμοιοί
του, είχε μεταμορφωθεί σε ήρωα.
Αξίζει, τέλος, να
αναφέρουμε εδώ τη γνωστή ρήση:
«Λαός ενωμένος
ποτέ νικημένος».
Γεώργιος Αν.Νίκας |