|
Με τη συμμετοχή μελών και φίλων
πραγματοποιήθηκε η προγραμματισθείσα ημερήσια εκδρομή του Συλλόγου μας
στις 10/5/09 σε αξιοθέατα της Αττικής.
Επισκεφθήκαμε το Πλανητάριο
όπου παρακολουθήσαμε προβολή με θέμα τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου.
Επίσης τα θαύματα (επιτεύγματα) της σύγχρονης επιστήμης και τεχνολογίας
στον τομέα των μεγάλων έργων καθώς και στην εξερεύνηση των πλανητών του
γαλαξία μας, εκεί δηλαδή όπου υπάρχει και ένας πανέμορφος γαλαζοπράσινος
πλανήτης που λέγεται Γή. Μείναμε όλοι καταγοητευμένοι από τις
τρισδιάστατες εικόνες που ξετυλήγονταν διαρκώς μπροστά μας και μας
μετέφεραν και ξενάγησαν μέσα στα μνημεία και τα έργα του θέματος της
προβολής.
Δεν μπορώ να μήν αναφέρω, γιατί
νομίζω ότι είναι χρέος να γνωρίζουμε, ότι το Πλανητάριο είναι έργο του
Ευγενιδείου Ιδρύματος, το οποίο έχει προσφέρει πολλά στην Ελληνική
παιδεία.
«Συνιστώ εν Αθήναις κατά τους
ορισμούς του Ελληνικού Δικαίου Ίδρυμα υπό το όνομα ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ, του
οποίου σκοπός είναι να συμβάλη εις την εκπαίδευσιν νέων Ελληνικής
ιθαγενείας εν τω επιστημονικώ και τεχνικώ πεδίω»
όριζε στη διαθήκη που άφησε όταν πέθανε το 1954 ο Ευγένιος Ευγενίδης.
Έλληνας πολύπειρος και έμπειρος,
επιτυχημένος επιχειρηματίας και εφοπλιστής, πολυμήχανος έμπορος ξυλείας,
αντιπρόσωπος και ιδιοκτήτης διεθνών ναυτιλιακών γραμμών, πολίτης του
κόσμου, με δραστηριότητες διεσπαρμένες ανά την υφήλιο, ο Ευγ.Ευγενίδης
αγαπούσε πολύ την πατρίδα του και ήθελε να βοηθήσει την ανάπτυξή της.
Για την υλοποίηση της επιθυμίας
του διέθεσε ολόκληρη την περιουσία του στην Ελλάδα και μεγάλο μέρος της
περιουσίας του στο εξωτερικό.
Κύριος σκοπός του εν ζωή (και
ήθελε να συνεχιστεί και μετά το θάνατό του) ήταν η επιμόρφωση των νέων
της πατρίδας του ώστε να είναι ικανοί να αναλαμβάνουν ευθύνες στη
μελοντική ανάπτυξη της Ελλάδας και την αξιοποίηση των πόρων της, ώστε να
μπορεί να συναγωνισθεί τις άλλες προηγμένες χώρες στους διάφορους
τομείς της τεχνικής και της βιομηχανίας.
Οι εκτελεστές της διαθήκης του
αφού συνέστησαν το 1956 το ΄Ιδρυμα αποφάσισαν τα παρακάτω και άρχισαν
αμέσως και την υλοποίσηση τους.
- Χορήγηση υποτροφιών σε νέους
αποφοίτων τεχνικών σχολών για μετεκπαίδευση στο εξωτερικό.
- Έκδοση βιβλίων τεχνικής εκπαίδευσης
για τους νέους στην Ελλάδα όπου η κατάρτηση των μαθητών Τεχνικών Σχολών
υστερούσε λόγω απουσίας καταλλήλων βιβλίων καθώς και υποδομών για την
πρακτική τους άσκηση.
- Ανέγερση κέντρου Τεχνικής και
Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, που θα περιλάμβανε:
-Επιστημονική και τεχνική βιβλιοθήκη
-Έκθεση συλλογών οργάνων και μηχανών εν
λειτουργία για την εποπτική διδασκαλία των τεχνικών μαθημάτων
-Πλανητάριο
-Αμφιθέατρο
-Αίθουσα διαλέξεων
Το Ίδρυμα συνέχισε και συνεχίζει
το σημαντικό του έργο με ίδιους πόρους, έχει επεκτείνει και εκσυγχονίσει
τις δραστηριότητές του στον τομέα της τεχνικής εκπαίδευσης, με
υποτροφίες για μετεκπαίδευση στο εξωτερικό, δωρεές τεχνικού εξοπλισμού
για την εκπαίδευση μαθητών και φοιτητών, επιχορηγήσεις για την έρευνα,
διοργάνωση σεμιναρίων επιμόρφωσης και πολλά άλλα.
Φωτογραφίες
Εμείς φεύγοντας από το Πλανητάριο
πήραμε το δρόμο για το Σούνιο που βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο του Νομού
Αττικής. Έναν τόπο εξαιρετικής σημασίας λόγω της ιστορίας του, των
μοναδικών αξιοθέατων και της απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς του. Το 1971
ιδρύθηκε ο Εθνικός Δρυμός Σουνίου αφού συνεκτιμήθηκε η οικολογική,
ιστορική, γεωλογική και παλαιοντολογική αξία της περιοχής.
Πήγαμε στο Λαύριο και
επισκεφθήκαμε το Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου (Τ.Π.Π.Λ.) Αλλά
τι είναι αυτό και πως προέκυψε;
Με την ευκαιρία ας πούμε για τον
τεράστιας σημασίας αυτόν τόπο.
Η περιοχή του Λαυρίου από την
αρχαιότητα συνέδεσε το όνομά της με την εκμετάλλευση των μεταλλίων της
και αποτέλεσε κόμβο για την τεχνολογική, οικονομική και πολιτική
ανάπτυξη της Ελλάδας.
Ονομαστή από τους αρχαίους χρόνους για
το υπέδαφός της, πλούσιο σε μεταλλεύματα και ορυκτά, αναδείχθηκε σε
μεταλλευτικό κέντρο ήδη από το 3000 π.Χ. περίπου όταν άνοιξαν οι πρώτες
στοές. Όλοι οι μεγάλοι προϊστορικοί πολιτισμοί του Αιγαίου προμηθεύονταν
από εδώ ασήμι, μόλυβδο και χαλκό για τις ανάγκες τους.
Η Λαυρεωτική όπως καθιερώθηκε να
λέγεται η περιοχή, με τη συνένωση των πόλεων της Αττικής, εντάχθηκε
αργότερα στην Αθηναϊκή επικράτεια και προσέφερε τον ορυκτό της πλούτο
στην ανάπτυξη της Αθηναϊκής οικονομίας. Από τότε, η ζωή και η ιστορία
της περιοχής ήταν απόλυτα συνυφασμένη με την πορεία της Αθήνας.
Η σημασία των μεταλλείων του
Λαυρίου για την Αθήνα αυξήθηκε ραγδαία από τον 6ο αιώνα π.Χ.
Με το ασήμι της Λαυρεωτικής, η Αθήνα άρχισε να κόβει τα δικά της αργυρά
νομίσματα, (τις περίφημες «Λαυρεωτικές γλαύκες», όπως τα χαρακτηρίζει ο
Αριστοφάνης).
Τα νομίσματα αυτά, με την κεφαλή της
Αθηνάς στη μία όψη και τη γλαύκα (κουκουβάγια), ιερό σύμβολο της Αθηνάς
στην άλλη, κυριάρχησαν γρήγορα στη Μεσόγειο και επικράτησαν στις
εμπορικές συναλλαγές για αιώνες.
Ο Αθηναίος τύρανος Πεισίστρατος
(561-527 π.Χ.) αξιοποίησε τα έσοδα από τα μεταλλεία για να
πραγματοποιήσει σημαντικά δημόσια έργα στην πόλη της Αθήνας. Μετά την
πτώση του και την καθιέρωση του δημοκρατικού πολιτεύματος, τα μεταλλεία
έγιναν κρατικά.
Η εκμετάλλευση των μεταλλείων
έγινε καταλυτική για την πορεία της Αθήνας από τον 5ο αιώνα
π.Χ. αιώνα. Με τα έσοδα από τα μεταλλεία ναυπηγήθηκε ο Αθηναϊκός στόλος
που αντιμετώπισε τους Πέρσες και νίκησε στη ναυμαχία της Σαλαμίνας. Στα
χρόνια του Περικλή, στο «Χρυσό Αιώνα» της Αθηναϊκής δημοκρατίας, τα
έσοδα από τα μεταλλεία επέτρεψαν την ανοικοδόμηση των σημαντικότερων
δημόσιων κτιρίων της Αθήνας (ανάμεσά τους και του Παρθενώνα),
ενισχύοντας έτσι την αίγλη της Αθήνας. Το πολύτιμο ασήμι του Λαυρίου
έγινε η βάση για την ανάπτυξη της αθηναϊκής δημοκρατίας.
Από τα μέσα του Πελοποννησιακού
πολέμου (413 π.Χ.) ως τα Ρωμαϊκά χρόνια, τα μεταλλεία του Λαυρίου
λειτούργησαν με διακυμάνσεις στην παραγωγή.
Στη Ρωμαϊκή και πρώιμη Βυζαντινή
εποχή, η λειτουργία των μεταλλείων συνεχίστηκε, χωρίς ωστόσο να φθάσει
τα παλαιότερα επίπεδα. Όμως η φήμη του Λαυρίου παρέμενε πάντοτε ισχυρή,
γι αυτό και το λιγοστό ασήμι της Λαυρεωτικής, που παραγόταν τότε (6ος
αι. μ.Χ.), χρησιμοποιήθηκε, μαζί με άλλα εκλεκτά υλικά, για τη
διακόσμηση της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, του απαράμιλλου
συμβόλου της Ορθοδοξίας.
Μετά από αιώνες εγκατάλειψης, η
Λαυρεωτική γνώρισε μια δεύτερη, σημαντική περίοδο ακμής, στον 19ο
αιώνα. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1860 αναζωπυρώθηκε το ενδιαφέρον
για νέα εκμετάλλευση του λαυρεωτικού πλούτου και το 1864, στη θέση
Εργαστήρια, στο λιμάνι του Λαυρίου, ιδρύθηκε εταιρεία ιταλογαλλικών
συμφερόντων με σκοπό την ανακαμίνευση των αρχαίων σκωριών και την
εκμετάλλευση των μεταλλευμάτων του Λαυρίου για την παραγωγή αργυρούχου
μολύβδου. Το 1873, μετά τη λύση του Λαυρεωτικού ζητήματος (....)
ιδρύθηκε η Ελληνική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου και το 1875 ο
I.B.Serpieri
ίδρυσε τη Γαλλική Εταιρεία
Μεταλλείων Λαυρίου με έδρα το Παρίσι, η οποία λειτούργησε στο χώρο μέχρι
το 1981.
Οι εγκαταστάσεις της Ελληνικής και
της Γαλλικής Εταιρείας αποτέλεσαν την πρώτη βαριά βιομηχανία στην
Ελλάδα, τη μεγαλύτερη στα Βαλκάνια για την εποχή και σύντομα , ένα από
τα πιο αξιόλογα μεταλλουργικά κέντρα του
κόσμου.
Το 19ο αιώνα η
βιομηχανική ανάπτυξη του Λαυρίου και η εισροή εργατών και άλλου
προσωπικού από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό έκαναν το Λαύριο
πρωτοπόρο σε πολλούς τομείς της κοινωνικής, οικονομικής και τεχνολογικής
ζωής. Το Λαύριο ήταν η πρώτη πόλη που χρησιμοποίησε τηλέφωνα και
ηλεκτρικούς λαμπτήρες (1880), απέκτησε σιδηροδρομική σύνδεση με την
Αθήνα (1885) και ηλεκτροφωτίστηκε με λάμπες βολταϊκού τόξου (1882). Ηταν
η πατρίδα του ελληνικού συνδικαλισμού που συνέβαλε σημαντικά στη
διαμόρφωση της ελληνικής εργατικής κουλτούρας. Επίσης η εγγραφή των
μετοχών της Ελληνικής Εταιρείας ήταν η πρώτη χρηματιστηριακή πράξη που
έγινε ποτέ στην Ελλάδα. Σημαντική ήταν επίσης η αναζωογόνηση της
περιοχής του Λαυρίου μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και την εγκατάσταση
προσφύγων.
Το 1989 τα εργοστάσια έκλεισαν.
Το Ελληνικό κράτος προσπάθησε να σώσει τα ορυχεία αλλά γρήγορα έκλεισαν
και αυτά.
Σήμερα η περιοχή του Λαυρίου
διατηρεί την ιστορική σημασία της. Οι εγκαταστάσεις του 19ου
αιώνα και ο περιβάλλων χώρος τους έχουν κριθεί ιστορικά, διατηρητέα
μνημεία από το Υπουργείο Πολιτισμού και αποτελούν σημαντικό δείγμα της
βιομηχανικής και μεταλλευτικής τεχνολογίας του παρελθόντος, μνημείο του
ανθρώπινου μόχθου και σημαντικό κεφάλαιο της ελληνικής βιομηχανικής
αρχαιολογίας.
Το 1992 η Κυβέρνηση αγόρασε τους
χώρους της Γαλλικής εταιρείας και τους παραχώρησε στο Εθνικό Μετσόβιο
Πολυτεχνείο το οποίο ίδρυσε το Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου (Τ.Π.Π.Λ.)
και ανέλαβε το έργο της αναδιαμόρφωσης και ανάδειξης του ιστορικού αυτού
χώρου, με τη στήριξη των φορέων της κοινωνίας του Λαυρίου, της Ελληνικής
πολιτείας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το 2005 το Συνεδριακό και
Εκθεσιακό Κέντρο του Τ.Π.Π.Λ. άνοιξε τις πόρτες του στον κόσμο ως ένας
μοναδικός πολυχώρος ιστορίας, πολιτισμού και τεχνολογίας.
Το Τ.Π.Π.Λ. στοχεύει, στη σύνδεση
της επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας που πραγματοποιείται στο ΕΜΠ,
στην πραγματοποίηση πολιτιστικών εκδηλώσεων σχετικών με την προβολή της
ιστορίας και του πολιτισμού της ευρύτερης περιοχής της Λαυρεωτικής και
στην ανάδειξη της ιστορίας των δραστηριοτήτων που στο παρελθόν είχαν
αναπτυχθεί στις διατηρητέες εγκαταστάσεις του.
Ο χώρος του αποτελεί μοναδικό
μνημείο βιομηχανικής αρχαιολογίας και αρχιτεκτονικής, χάρη στην
εκτεταμένη κλίμακά του και στο γεγονός ότι διασώζει σχεδόν το σύνολο του
κτιριακού δυναμικού καθώς και μεγάλο μέρος του μηχανολογικιού του
εξοπλισμού. Γι’ αυτό το λόγο σ’ ένα μεγάλο τμήμα του βιομηχανικού
συγκροτήματος είναι προορισμένο να λειτουργήσει στο μέλλον, ευρωπαϊκής
εμβέλειας Μουσείο Μεταλλείας-Μεταλλουργίας.
Οι ανακαινισμένες εγκαταστάσεις
του Τ.Π.Π.Λ. περιλαμβάνουν μεγάλους συνεδριακούς χώρους που μπορούν να
φιλιξενήσουν με επιτυχία συνέδρια, σεμινάρια, εκθέσεις και άλλες
επαγγελματικές ή κοινωνικές εκδηλώσεις. Διαθέτουν άρτιο τεχνολογικό
εξοπλισμό και προσφέρουν πλήρη υποστήριξη για την άρτια διοργάνωση
εκδηλώσεων κύρους. Το Πάρκο διαθέτει επίσης, υπαίθριο θέατρο,
εκτεταμένους κήπους και
parking.
Ένα άλλο αξιοθέατο από τα πολλά
που διαθέτει το Σούνιο, και ένας από τους λόγους που το κάνουν γνωστό,
είναι και ο ναός του Ποσειδώνα, τον οποίο επισκεφτήκαμε μετά το
μεσημεριανό γεύμα.
Το πούλμαν, μας μετέφερε στο
σημείο που βρίσκονται τα ερείπια του ναού, οι κολώνες, σε ένα βράχο
ύψους 60 μέτρων πάνω από τη θάλασσα. Το σκηνικό θαλασσινό, καλοκαιρινό
και απόλυτα μαγευτικό. Απο εκεί το ηλιοβασίλεμα είναι υπέροχο και η θέα
σου κόβει την ανάσα.
Σύμφωνα με τη μυθολογία εκεί
αυτοκτόνησε ο βασιλιάς της Αθήνας ο Αιγαίας πέφτοντας στη θάλασσα, και
απ’αυτόν πήρε το όνομά του το Αιγαίο πέλαγος.
Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν επιλέξει το
Σούνιο, λόγω της γεωγραφικής του θέσης και της άμεσης εξάρτησής του από
τη θάλασσα, για να χτίσουν το φημισμένο ιερό του Ποσειδώνα, αναζητώντας
την εύνοιά του.
Τα απομεινάρια του ναού που βλέπουμε
σήμερα είναι το μεταγενέστερο κτίσμα που οικοδομήθηκε λίγο μετά τον
Παρθενώνα (440 π.Χ.), στα ερείπια του πρώτου ναού μετά την καταστροφή
του από τους Πέρσες.
Μετά την επίσκεψή μας στον
αρχαιολογικό χώρο και αφού απολαύσαμε τον καφέ μας, με θέα τη θάλασσα
και συντροφιά την όμορφη παρέα μας, στο κέντρο που βρίσκεται κοντά εκεί,
επιστρέψαμε στο κλινόν άστυ.
ΔΗΜΗΤΡΑ ΔΗΜΟΣΘΕΝΙΔΟΥ |